Betekenis Omgevingsvisie voor rechtspositie inwoners

Welke gevolgen heeft de nieuwe omgevingsvisie voor de rechtspositie van de inwoners? Daar gaan we hieronder nader op in.

Omgevingsvisie

In 2021 vervangt de Omgevingswet de bestaande Wet ruimtelijke ordening. De Omgevingswet verplicht gemeenten een omgevingsvisie vast te stellen. De omgevingsvisie vormt het samenhangend, lange termijn kader voor de fysieke leefomgeving. Het gaat dan bijvoorbeeld over leefbaarheid in de kernen, het inspelen op klimaatverandering, milieu, erfgoed, veiligheid en wonen. Sociale thema’s zoals gezondheid, zorg en inspelen op vergrijzing en eenzaamheid horen daar ook bij, als er een raakvlak is met de bebouwde of onbebouwde omgeving.

Juridische binding

De gemeente stelt één omgevingsvisie op voor het hele grondgebied. Een omgevingsvisie bindt uitsluitend de gemeente zelf (het vaststellende bestuursorgaan). De visie bevat géén regels voor inwoners, bedrijven of andere overheden. De gemeente werkt de omgevingsvisie uit in een omgevingsplan en een of meer programma’s. Het omgevingsplan bevat wel regels waar inwoners en bedrijven zich aan moeten houden.
Qua ‘juridische binding’ is de nieuwe omgevingsvisie vergelijkbaar met de huidige structuurvisie. In de omgevingsvisie komen echter veel meer onderwerpen samen. Burgemeester en wethouders hebben de ontwerp-omgevingsvisie van 30 mei tot en met 10 juli 2019 ter inzage gelegd. Iedereen kreeg de mogelijkheid een inspraakreactie in te dienen. De reacties zijn verwerkt en de aangepaste versie is aan de gemeenteraad ter vaststelling aangeboden. De raad heeft de omgevingsvisie 'Samen maken we Gennep' op 23 september 2019 vastgesteld. Net zoals bij de structuurvisie kan tegen de vaststelling van de omgevingsvisie geen bezwaar of beroep worden ingediend.

Omgevingsplan

Het omgevingsplan bevat alle regels over de fysieke leefomgeving die de gemeente stelt binnen haar grondgebied. Per gemeente is er straks één omgevingsplan. Dit omgevingsplan is vergelijkbaar met het huidige bestemmingsplan, maar het omvat veel meer onderwerpen. Zo zullen in het omgevingsplan bijvoorbeeld ook milieuregels, regels uit de APV en uit de erfgoedverordening worden opgenomen. Net zoals in het bestemmingsplan kunnen in het omgevingsplan bindende regels voor inwoners worden opgenomen. Bijvoorbeeld over hoe de grond gebruikt mag worden of hoeveel geluid een bedrijf mag produceren. Een omgevingsplan moet zorgvuldig worden voorbereid. Allereerst organiseert de gemeente een participatieproces. In dat proces kunnen omgeving, stakeholders en ketenpartners randvoorwaarden, uitgangspunten, belangen en wensen aanreiken. Vervolgens start de formele procedure met het publiceren van het ontwerp-omgevingsplan door burgemeester en wethouders. Iedereen kan dan zienswijzen indienen. Tegen het besluit tot vaststelling van het omgevingsplan door de gemeenteraad kunnen belanghebbenden beroep indienen.